Eindrapport Zorg aan Zet

Zoveel mogelijk mensen laten nadenken en debatteren over de toekomst van de zorg: dat was de inzet van Zorg aan Zet, een brede burgerbevraging die op 29 januari startte en in aanloop naar de verkiezingen van 26 mei. Op 9 mei wordt tijdens een groot event in Tour & Taxis het eindrapport met beleidsaanbevelingen voorgesteld. De conclusies van de campagne tonen dat er een heel breed draagvlak is voor diepgaande hervormingen in zorg en welzijn. Zorg ligt velen nauw aan het hart, en toch is het geen wervend verkiezingsthema. Zorg aan Zet roept de politici op vooralsnog duidelijk te maken hoe zij de toekomst van de zorg concreet zien.

Brede publieksbevraging

Ruim 25.000 mensen participeerden op een of andere manier aan de campagne Zorg aan Zet: via het posten van ideeën op www.zorgaanzet.net of deelname aan een van de talloze live debatmomenten overal in Vlaanderen. Waar moeten we naartoe met ons zorgsysteem en wat hebben we daarvoor over? Het eindrapport presenteert de resultaten van die brede dialoog met de samenleving. Het biedt een staalkaart van zaken die de mensen belangrijk vinden, van problemen en voorstellen van oplossing. De conclusies van dit rapport tonen aan dat er een heel breed draagvlak is voor diepgaande hervormingen in zorg en welzijn, voor shifts in systemen en manieren van financiering.  

Een van de hoofdconclusies is dat ons zorgsysteem zwaar onder druk staat en ‘onderbemand’ is in meerdere betekenissen van het woord. Er weerklinkt een sterk pleidooi om gezondheid en welzijn integraler te benaderen, over alle beleidsdomeinen heen en in alle levensfasen:  

De noden nemen hand-over-hand toe. Er is de vergrijzing, vereenzaming, toename van chronische aandoeningen en psychische stoornissen, verdunning van het sociale weefsel rondom zieken en kwetsbaren, er is de verdieping van de gezondheidskloof enz. Tegelijk is er vanuit de zorgvragers én de zorgverleners een vraag naar meer warme en menslievende zorg, en zorg op maat. Dat alles maakt dat de zorg overbevraagd en onderbemand raakt, en dat zij het allemaal niet alleen aankan.

De handen in de zorg zijn een grote kopzorg: de personeelsnormen zijn veel te krap, er is schaarste aan zorgmedewerkers op de arbeidsmarkt, te weinig jongeren kiezen voor een zorgberoep, er is steeds minder tijd voor warme zorg: het is een vicieuze cirkel die steeds sneller lijkt te draaien. Dat is dé uitdaging voor de komende jaren, waaraan alle andere problemen ondergeschikt zullen raken. Andere beleidsaanbevelingen gaan over de shift van ‘genezen’ naar ‘gezond houden’ (preventie moet meer middelen krijgen) en we moeten inzetten op gezondheidsvaardigheden. Ook het belang van zorgzame buurten komt sterk naar boven, het pleidooi voor lokaal ingebedde zorg is groot.

En ondertussen in de kiescampagne…

Zorg aan Zet toont aan dat zorg en welzijn thema’s zijn die de mensen sterk bezighouden. Een recente bevraging van VRT-NWS en de VRT-studiedienst bij 3.200 Vlamingen bevestigt dat. De Vlaming ligt het meest wakker van zijn gezondheid en de sociale zekerheid. “Een goede gezondheidszorg” staat op plaats 2 van de zaken waarvan burgers vinden dat het topprioriteiten voor de politiek moeten zijn. Iedereen weet dat er in de zorg bijzonder zware uitdagingen op ons afkomen, dat er meer middelen nodig zijn en dat er fundamentele hervormingen moeten gebeuren willen we de kwaliteit en toegankelijkheid van onze gezondheidszorg behouden. En toch is zorg tot nu toe geen thema in de kiescampagne. Die gaat over koopkracht, onderwijs, migratie, klimaat en heel recent justitie. Partijen maken hun beleidskeuzes en plannen voor de zorg weinig concreet, laat staan dat ze uitspreken hoeveel middelen ze eraan willen besteden.

Politici nemen graag het woord “draagvlak” in de mond. Dit participatietraject toonde aan dat er wel degelijk een breed draagvlak is voor fundamentele hervormingen. Zorgnet-Icuro en alle ondersteunende organisaties van Zorg aan Zet vragen de politici om kleur te bekennen over dit thema, om de burgers uit te leggen hoe zij zorg en welzijn in een volgende legislatuur willen en zullen aanpakken, welke hervormingen zij voorstellen en met welke middelen zij die zullen waarmaken. Opdat de burgers van dit land weten voor welk zorgsysteem ze kiezen op 26 mei.

Lees hier het eindrapport.

Zorg aan Zet is een initiatief van Zorgnet-Icuro met de steun van meer dan 40 partnerorganisaties uit zorg en welzijn.

Contact voor de pers:
Margot Cloet, gedelegeerd bestuurder Zorgnet-Icuro, 0478 39 85 63
Lieve Dhaene, adviseur communicatie Zorgnet-Icuro, 0486 94 86 59